چهار كليد معجزه آسا برا ارتباط با ديگران
مطمئناً برای شما هم پیش آمده، افرادی را دیدهاید كه خیلی راحت با همه ارتباط برقرار میكنند، دوستان زیادی دارند و در روابط اجتماعیشان بسیار موفقاند و گاهی این موفقیت، راه را برای پیشرفت بیشترشان در عرصههای مختلف باز میكند.
تصوّر كنید توی ایستگاه اتوبوس نشستهاید، كسی كه كنارتان نشسته، خیلی زود سر صحبت را باز میكند، مثلاً با این سؤال: «خیلی مونده اتوبوس از راه برسه؟» و یا «چند دقیقه است شما منتظر اتوبوس هستید؟». تا این اندازه، شاید خیلی طبیعی باشد، امّا اگر شخص با جمله دیگری مثل این: «وای ... امروز هوا خیلی گرمه!»، ادامه بدهد، دو ذهنیت متفاوت برایتان پیش میآید: اینكه او از اعتماد به نفس بالایی برخوردار است یا به دنبال مقدمهای برای یك ارتباط اجتماعی است.
اگر شما، بین دوستانتان كسی را دارید كه وی نیز دوستان زیادی دارد، هر جا كه بروید، پیشبینی دیدن چهرهای آشنا، كاملاً طبیعی است. فراموش نكنیم كه ما در عصری زندگی میكنیم كه ارتباطات، تأثیر زیادی دارد و داشتن نفوذ در میان مردم، به ما كمك زیادی میكند.
حال، جای این سؤال است كه: چه چیزهایی میتواند در ارتباطات ما مؤثر باشند؟
به راستی در اوّلین برخورد، چه چیزهایی موجب جذب افراد مورد مخاطب و چه چیزهایی موجب دفع آنان میشود؟ در این مقاله به یک مورد مهم در جذب مخاطب اشاره می کنیم،ودر مقاله ی بعدبه بررسی سه عامل مهم دیگر می پردازیم و به شما توصیه می كنیم كه حتماً آنها را رعایت كنید:
کلید اول:به ظاهرتان توجّه كنید!
ظاهر شما در ارتباط با دیگران، بینهایت مؤثّر است. شما هم بارها نظیر این جملات را به كار بردهاید: «از ظاهرش معلومه كه ...»، «به تیپش میخوره كه ...»، «ظاهراً آدم...»
این جملات (كه شما هم در مكالمات روزمره، از آن استفاده میكنید)، نشاندهنده ی این است كه ظاهر افراد، در برقراری ارتباط با دیگران، فوقالعاده مؤثّر است. البته من هم با این جمله موافق هستم كه نمیشود باطن انسانها را از ظاهرشان فهمید و گاهی نیّت انسانها در قالب هیچ چیزی قرار نمیگیرد؛ امّا فراموش نكنید كه بخصوص در اوّلین ارتباطها، شما نمیتوانید به ذات آدمها پی ببرید؛ پس مهمترین، ابتداییترین و سادهترین وسیلهای كه برای شناخت به كار میرود و خیلی وقتها هم كاملاً درست از آب درمیآید، ظاهر افراد است.
«مینا» مهندس عمران است. او برای یك همكاری در پروژهای با یكی از افرادی كه به او معرفی شده بود، قراری گذاشت؛ امّا مینا به محض دیدن ظاهر طرف مقابلش، ناخودآگاه، حس بدی در مورد او پیدا كرد و این، باعث شد كه این همكاری آغاز نشود. شاید طرف مقابل از توانایی و مهارت زیادی برخوردار بوده است، امّا ظاهر نامناسب او، باعث شده است كه مینا او را فاقد این خصوصیات تشخیص دهد.
فكر نكنید كه داشتن ظاهر آراسته، همیشه محتاج وضع مالی خوب است؛ نیاز نیست برای یك ظاهر خوب، خرج زیادی كنید. حتی شما با داشتن یك دست لباس مناسب، میتوانید ظاهر آراستهای داشته باشید. كشیدن یك اتو به لباسها و شستن و تمیز نگاه داشتن آنها، نیاز به هزینه چندانی ندارد و وقت زیادی هم از شما طلب نمیكند؛ امّا میتواند معجزهای در ارتباطتان با دیگران بهوجود بیاورد.
به كفشهایتان هم توجه زیادی كنید، كشیدن یك دستمال خیس یا زدن واكس به كفشها هم وقت زیادی از شما نمیگیرد؛ امّا در آراسته بودن ظاهرتان كمك زیادی میكند.
آخرین نتایج تحقیقات دانشمندان نشان میدهد، افرادی كه ظاهرشان برایشان مهم است، در اجتماع نیز از موفقیت بیشتری برخوردارند و بهتر میتوانند به اهدافشان دست بیابند.
فراموش نكنید كه ما مسلمان هستیم و در تمامی روایات از سادهپوشی و در عینحال زیباپوشی و تمیزی لباس پیامبر(ص)، سخنان زیادی گفته شده است. انتخاب زیبای پیامبر اكرم(ص) در رنگهای آرامبخش و در عین حال، شاد، پاكیزگی و تأكیدشان بر تمیزی، میتواند الگوی مناسبی برای همه افراد جامعه ی اسلامی بخصوص جوانان باشد.
به یاد داشته باشید كه منظور از ظاهر آراسته، این نیست كه شما به دنبال «مد روز» باشید؛ متأسفانه مشكلی كه این روزها جوانان را به شدت، مشغول خود كرده است. گاهی اوقات، زدن مدهای عجیب و غریب، نهتنها شما را برای رسیدن به هدفتان یاری نمیكند، بلكه از آن دور میكند.
ساناز یك نوجوان 17 ساله است، او میگوید: «نمیتوان به دنبال مُد نرفت؛ چرا كه دوستان و اطرافیان آنقدر فشار میآورند كه آدم فكر میكند اگر از مد استفاده نكند، حسابی عقبمانده است.»
در جواب ساناز باید گفت كه چه نوع ارتباطی برای تو مهم است؟ و به راستی به دنبال دوستی با چه اشخاصی هستی؟
تصوّر كنید كه از شما برای مصاحبه دعوت شده است، این مصاحبه، بینهایت حیاتی است؛ چرا كه سرنوشت شغل مورد علاقه شما كه علاوه بر برخورداری از حقوق و مزایای خوب، موقعیت اجتماعی مناسبی داشته و شما را نیز از نظر روانی ارضا میكند، در گرو آن است. حال اگر با لباس نامناسب، نوع مدل موهای عجیب و غریب مد روز ظاهر شوید، چند درصد احتمال موفقیت دارید؟
«علی» عضو هیئت مدیره یك شركت بزرگ است كه همواره كار مصاحبه با نیروهای جدید را انجام میدهد. او میگوید: «اغلب جوانان نمیدانند كه چگونه ظاهر شوند، مثلاً خانمها فكر میكنند هر چه ظاهرشان بیشتر جلب توجه كند، مؤثرتر است؛ در حالی كه ما چنین ظاهرهایی را نمیپسندیم و خیلی زود رد میكنیم. وقار و متانت ظاهر، در عین آراستگی و پاكیزگی برای ما خیلی مهم است.»
هیچگاه نمیتوان با ظاهر یك مراسم جشن، در اداره، حاضر شد و یا بالعكس. این نكته كه بدانید چه موقع، چگونه ظاهر شوید، اهمیت فوقالعادهای دارد.
مطمئناً مردان موفق در عرصههای مختلف مانند سیاست، تجارت و ... را دیدهاید. آنها همیشه ظاهری كاملاً آراسته و رسمی دارند، هیچگاه سلاطین بیمنازع تجارت را در لباسهای تنگ ندیدهاید، پس فراموش نكنید كه در همهجای دنیا، ظاهری باوقار و آراسته و پاكیزه، خریدارانِ بیشماری دارد!
کلید دوم: صدای شما در ارتباطتان با دیگران مؤثر است
صدا، ابتداییترین وسیله برای برقراری ارتباط با دیگران است. تاكنون به لحن صدای خود توجه كردهاید؟ صدای شما از دید دیگران چگونه است؟
وقتی با دیگران بهطور حضوری و یا پای تلفن صحبت میكنید و یا حتی هنگامی كه در یك نشست گروهی حضور دارید، یاد بگیرید از صدایتان به عنوان وسیلهای غنی و پُر طنین استفاده نمایید. همچنین بیاموزید تا با صدایتان توجه آنها را جلب كنید و نگذارید، صدایتان سدی بر اعمالتان شود. صدای شما اصلیترین وسیله برای ارسال پیام شما به حساب میآید و مانند وسیله ی نقلیه عمل میكند.
تحقیقات نشان داده است، هنگامی كه دیده نمیشوید، مثلاً وقتی با تلفن صحبت میكنید، 84 درصد از اعتباری كه شما در گفتگو كسب میكنید، ناشی از تُن صدا، زیر و بم صدا و طنین صداست. ظرفیت انتقالی صدا خیلی بیش از آنچه كه میپنداریم است. ما از تُن صدای افرادی كه از پشت تلفن میشنویم، در همان چند لحظه ی اوّل، میتوانیم مسائل زیادی را استخراج كنیم.
به افرادی كه خوب آنها را میشناسید، تلفن زده، به طرز اَلو گفتن آنها توجه كنید. به احتمال قوی، با شنیدن همان یك كلمه میتوانید حالتهای آنها را حدس بزنید.
چهار بخش اصلی صدا عبارتاند از: آرامش، تنفّس، بلندی و طنین صدا.
هر یك از این اجزا را میتوان به وسیله ی تمرین به گونهای تغییر داد كه بر اثر بخشی صدا افزوده شود. توجه داشته باشید كه همه ی این اصول با یكدیگر در رابطه هستند، تا به صدا ویژگی خاصی بدهند.
تنوّع صوتی، روش مؤثّری برای علاقهمند كردن و درگیر شدن مخاطب به حساب میآید.
صدای شما، باید بسته به نوع كلامی كه میخواهید استفاده كنید، آهنگ مخصوص خود را داشته باشد. اگر تاكنون به سخنرانیهای بزرگ توجه كرده باشید، میبینید كه آهنگ صدا و كلام، بسته به موضوع سخنی كه گفته میشود تغییر میكند. مثلاً در یك سخنرانی، كلمات، محكم، قاطع و بلند اَدا میشوند؛ چرا كه مثلاً میخواهد تا تأثیر شعاری كه داده میشود به خوبی نمایان باشد. از سویی دیگر، نمیتوان یك شعر یا قطعه ی لطیف ادبی را با همان لحن سخن قرائت نمود؛ چرا كه آرامش در ادای كلمات را میطلبد.
كلمات را درست ادا كنید!
فارسی، زبان شیرینی است كه تلفظ كلمات آن، چندان مشكل نیست. این موضوع را به خاطر بسپارید كه هر كلمه، ارزش خاص خود را دارد؛ پس سعی كنید تمامی آنها را درست ادا كنید. تلفظ اشتباه یك كلمه در جمع، ممكن است اسباب استهزا و ناراحتی شما را فراهم كند.
نیمه بُریده و تند، صحبت نكنید!
تند صحبت كردن، اثر كلام شما را از بین میبرد. كسی به دنبال شما نیست. با آرامش تمام، آنچه را كه میخواهید، به مخاطب انتقال دهید؛ حتی اگر كمبود وقت داشته باشد. اَدای پنج كلمه تأثیرگذار، بهتر از پانزده كلمه ی بدون تأثیر است (البته تند صحبت نكردن، به معنای كُند صحبت كردن، تا جایی كه حوصله ی مخاطب را سر ببرید نیست.)
به هر كلام، آهنگ مخصوص خود را ببخشید.
تصوّر كنید قاضی یك دادگاه هستید و باید حكمی را قرائت كنید. حكم این است: «اعدام لازم نیست. بخشش» نوع آهنگی كه شما به این جمله میبخشید، میتواند در پیام، تغییری اساسی ایجاد كند. اگر شما كلمه ی «اعدام» را محكم تلفظ كنید و پس از آن مكث كوتاهی كنید، حاصل جمله این خواهد شد «اعدام، لازم نیست بخشش» و با این احتساب متهم بخت برگشته را به پای چوبه ی اعدام خواهید كشاند؛ امّا اگر اعدام را آهسته تلفظ كنید و پس از «نیست» مكث كنید و «بخشش» را محكم ادا كنید «اعدام لازم نیست، بخشش»، به متهّم، حیات دوباره بخشیدهاید.
كلمات، روحی دارند كه نوع بیان شما، آنها را آزاد میكند. الفاظ، شكل ظاهری این كلماتاند؛ پس سعی كنید تا به روح كلمات نیز توجه شود.
کلید سوم: لبخند بزن
در دنیای متمدّن و پر از هیاهوی امروز، داشتن چهرهای بشّاش و لبخندی زیبا بر لب، میتواند تأثیر معجزهآسایی داشته باشد. مطمئناً دیگران ترجیح میدهند تا با افرادی خوشبرخورد، معاشرت داشته باشند. چهرهای گرفته و عبوس، علاوه بر آن كه روحیه ی خود شما را به شدت افسرده میكند، دیگران را از اطراف شما گریزان مینماید. یك لبخند ساده، هزینه ی چندانی ندارد، امّا میتواند دوستان بسیار خوبی را برای شما پیدا كند.
تحسین واقعی و صادقانه برای روحیه دادن به افراد، ارزش بسیار بالایی دارد. لبخند میتواند اوّلین گام برای رسیدن به این تحسین باشد و مهربانی و صمیمیت شما را به دیگران انتقال دهد.
دین مبین اسلام و ائمه ی اطهار (ع) نیز بر این مورد، تأكید كردهاند و احادیثی نیز در این مورد وجود دارد. امام صادق(ع) میفرماید: «هر كه به روی برادرش لبخند بزند، برایش حسنهای خواهد بود».1
امام كاظم(ع) نیز در حدیث دیگری میفرماید: «مهرورزی با مردم، نیمی از عقل است».2
در برخوردهایتان همواره گشادهرو باشید. حتی لبخند میتواند روز خوبی را برای شما به ارمغان بیاورد. به دیگران ثابت كنید كه هر جا احتیاج به كمك دارند، حضور دارید. بدین ترتیب، به طور حتم، افراد مورد نظر، پذیرای شما خواهند شد.
کلید چهارم: وارد دنیای دیگران شوید
انسانها در عین مشابهتهای فراوانی كه در عادتها، رفتار و گفتارهایشان دارند، دنیایی كاملاً بیگانه و مختص خود را نیز در اختیار دارند. گاهی اوقات، ورود به این دنیا برای كسانی كه از بیرون نظارهگرند، بسیار مشكل است. یكی دیگر از رمزهای ارتباط، ورود به این دنیا و چگونگی ورود به آن است.
مطمئناً شما نیز نظرات و دیدگاههای خاص خود را دارید؛ امّا فراموش نكنید كه این، اجازه نمیدهد تا سایر دیدگاهها را از یاد ببرید. با در نظر گرفتن دیدگاهها و نظرات شخصی دیگران، شرایط آنها را درك نمایید، علایق شخصی خود را كنار بگذارید و تمام فكر خود را متمركز آنها كنید. تصوّر كنید كه اگر جای آنها بودید، چه كاری انجام میدادید و یا این كه عقیده ی شما چه بود؟ پس كار درست را كه به سود آنهاست انجام دهید.
محدود كردن دنیای ارتباطتان به آنچه تنها شما میپسندید، به سودتان نخواهد بود.
برای مثال اگر شما از سبك كلاسیك در هنر، لذّت میبرید، نمیتوانید سایر افراد را به دلیل اینكه مثلاً سبك مورد علاقه ی شما را دوست ندارند، طرد كنید. اگر به علایق و انتظارات دیگران احترام بگذارید، اشتیاق آنها برای نزدیك شدن به شما بیشتر میشود.
همیشه به خاطر داشته باشید كه مهمترین عامل برای جذب دیگران، این نیست كه چهقدر به اشخاص، نزدیك هستید و یا مثلاً رابطه خونی دارید، و یا اینكه كارهای چشمگیری انجام میدهید و چه كسی هستید. اگر رفتار شما برای دیگران، رضایتبخش نباشد، مسلّماً مؤمن نخواهید بود.
امام علی(ع) میفرماید: «بر شما باد، ارتباط و بخشش به یكدیگر و دوری گزیدن از جدایی و پشت كردن به یكدیگر!».3
پی نوشت ها:
1. الكافی، ج2، ص205.
2. تحفالعقول، ص403.
3. نهجالبلاغه، نامه 47.
